De eindtoets van het Cito (februari 2010)

(stand van zaken: oktober 2009)

In februari wordt de Cito eindtoets weer op veel scholen gemaakt. De school waar uw zoon of dochter op zit doet er hoogst waarschijnlijk ook aan mee. De toets wordt gemaakt in drie dagdelen. Voor veel leerlingen en ouders is het een spannende periode. Rondom de eindtoets zijn er altijd nog veel vragen. We zullen proberen enkele veel gestelde vragen te beantwoorden.

Moet mijn kind de Cito Eindtoets maken?

Nee, de Cito Eindtoets is niet noodzakelijk, maar het voortgezet onderwijs vraagt wel naar een niveaubepalende toets. Op sommige scholen wordt b.v. de NIO afgenomen. Het voortgezet onderwijs heeft echter wel een niveaubepaling nodig om uw kind goed te kunnen plaatsen. Ze kunnen dan van u vragen om een gelijkwaardige toets te laten afnemen. De kosten zijn dan voor uw rekening.

Komt mijn dyslectische kind in aanmerking voor extra faciliteiten? Zo ja, welke?

Ja, zonder meer. Bij een leerling waar aan de hand van een psychologisch onderzoek is vastgesteld dat er sprake is van dyslexie, heeft recht op de volgende faciliteiten:

de tekst vergroot aanbieden (de school kan deze tekst bestellen bij het Cito);
de teksten van alle onderdelen (dus ook het rekenen) op cassettebandje of cd-rom aanvragen (de school kan dit bestellen bij de Cito). Een cd-rom is handiger, deze is makkelijker te bedienen dan een cassetterecorder;
de leerling krijgt meer tijd. De leerkracht mag zelf bepalen hoeveel extra tijd. De leerkracht kan er ook voor kiezen om het kind in de gelegenheid stellen om de toets af te maken. Dit laatste verschilt per basisschool.

Het is belangrijk dat de leerling de kans krijgt om te oefenen. Het werken met een cd-rom of een bandje vraagt toch de nodige vaardigheid. Als je op de toetsdag voor het eerst met het hulpmiddel werkt, is het geen hulpmiddel meer, maar een extra moeilijkheid.

Maakt de leerling gebruik van vergroot materiaal dan is een extra tafel zeer gewenst. Deze boekwerken op A-3 formaat zijn echt groot.

Wanneer de school zelf de boekjes heeft vergroot, dan moet men even controleren of die opdrachten waar men moet meten nog wel juist zijn.

Gelden de extra faciliteiten alleen bij het ‘taal’ gedeelte?

Nee, bij alle getoetste onderdelen zijn de extra faciliteiten van kracht, dus ook bij de rekentaken.

Kan mijn kind ook een deel van de Cito maken?

Nee. Wanneer er, om wat voor reden dan ook, een leerachterstand is over de hele linie, kan de leerling een zogenaamde Niveautoets maken.

Heeft mijn kind een dyslexieverklaring nodig?

Nee, een dyslexieverklaring als zodanig is niet noodzakelijk. De school moet echter, wanneer men de gesproken versie bestelt, wel in het bezit zijn van het verslag van het psychologisch onderzoek waar in staat dat het kind dyslectisch is. Dit verslag kan door de inspectie ter inzage worden gevraagd bij de school. De Cito zelf vraagt niet naar deze verklaring.

Zijn er extra kosten aan verbonden?

Voor u als ouder niet.

Zijn de officiële invulbladen niet te klein?

Inderdaad. De leerlingen moeten het goede rondje (A, B, C of D) inkleuren. Er zijn kinderen die bij het invullen al vergissingen maken. Dit kan voorkomen worden door de leerling het goede antwoord te laten omcirkelen op de toetsbladen. De leerkracht vult later het officiële antwoordformulier in.

Hoe zit het met dyscalculie? Mag mijn kind gebruik maken van (reken)hulpmiddelen?

Nee, officieel mag er geen gebruik worden gemaakt van hulpmiddelen. Daar waar gebruik van kladpapier vermeldt staat, is kladpapier toegestaan. Andere hulpmiddelen zijn niet toegestaan. Er zijn rekenopgaven (hoofdrekenen) waarbij ook het gebruik van kladpapier niet toegestaan is. Op de site van de Cito zijn ze betreffende de extra tijd erg duidelijk. Net als voor de dyslectische leerling geldt dat ze extra tijd krijgen.

Op de site www.cito.nl staat, zowel onder het kopje ‘veel gestelde vragen door scholen’ als ‘veel gestelde vragen door ouders’ o.a. vermeld dat er veel onduidelijkheden zijn betreffende dyscalculie.

Op dit moment is het zo dat een leerling in eerste instantie gewoon de rekenopgaven maakt. Dit zonder hulpmiddelen. Blijken de resultaten tegen te vallen dan kan de leerling daarna extra rekenopgaven maken met gebruik van hulpmiddelen. De leerkracht kan aan de hand van deze resultaten aangeven dat de leerling, met hulpmiddelen wel in staat is om voldoende te scoren. Deze resultaten worden echter niet verwerkt in de eindscore.

Bij Braams&Partners zijn wij van mening dat, wanneer de leerling bij het reguliere rekenwerk hulpmiddelen mag gebruiken, het deze hulpmiddelen ook zou moeten gebruiken bij de toets. Onder hulpmiddelen verstaan we:

kladpapier (voor veel kinderen biedt dit alleen al veel uitkomst);
tafelkaart / tafelschema;
rekenmachine (wanneer een kind niet weet welke som het moet intypen, heeft het echt geen voordeel bij het gebruik hiervan. Iets intypen geeft niet automatisch het goede antwoord);
gebruik opzoekboekje (hier staan de stappen in die genomen moeten worden om tot een juiste werkwijze te komen en niet de antwoorden).

De school moet daar niet geheimzinnig over doen. “Peter rekent toch altijd met de voor hem noodzakelijke hulpmiddelen, waarom nu niet”. Officieel mag het echter niet.

Mijn kind heeft veel last van omgevingslawaai, zou hij apart kunnen werken in een stille ruimte?

Ja, de school kan er zorg voor dragen dat de dyslectische leerling(en) in een aparte ruimte kan (kunnen) werken. Daarnaast is het zo dat de leerling meer tijd krijgt voor de toetsen en als de leerling apart zit, heeft hij geen last van leerlingen die al eerder klaar zijn. De leerlingen voelen zich soms ook erg opgejaagd wanneer ze zien dat anderen al klaar zijn.

LWOO (LeerWeg Ondersteund Onderwijs)

Binnen alle studierichtingen van het VMBO kennen we het LeerWeg Ondersteunend Onderwijs. Wanneer een leerling laag scoort (rondom de 520), kan er een LWOO beschikking worden aangevraagd door het Voortgezet Onderwijs. De leerling moet daarvoor een extra toets doen op het V.O. Bij deze toets mogen wederom geen hulpmiddelen worden gebruikt. De verkregen resultaten kunnen er toe bijdragen dat de leerling een LWOO-beschikking krijgt. Dat wil zeggen dat de leerling in een klas geplaatst wordt waarvoor de school extra faciliteiten heeft ingezet. Veel scholen hebben ervoor gekozen om kleinere klassen te maken. Meer aandacht voor de individuele leerling dus. Vaak zie je ook dat deze klassen minder verschillende leerkrachten hebben. Elke school voor V.O. kan zelf bepalen op welke wijze ze de extra verkregen gelden inzetten.

Nog even iets

Zorg dat de leerling tijdens de toets (net als bij het gewone werk) een Post – It bij de hand heeft om bij de vraag te plakken waar hij/zij mee bezig is. Dit voorkomt veel zoekwerk.

Natuurlijk kunt u ook op de site van de Cito, www.cito.nl (onder het kopje ‘primair onderwijs’) een heleboel informatie vinden.

Blijft u toch nog met vragen zitten, wendt u zich eerst tot de school van uw kind. Lukt het niet, dan kunnen wij proberen uw vragen te beantwoorden.